ARTICLE CONTENTSOn this page 6 sections
Mkpụrụokwu ndị metụtara mmekọrịta ndị mmadụ na ibe ha
Performance Objectives
By the end of the lesson, students should be able to:
- ịkọwa mkpụrụokwu;
- ịkọwa ihe mmekọrịta pụtara;
- idepụta mkpụrụokwu ndị metụtara mmekọrịta ndị mmadụ na ibe ha.
- iji mkpụrụokwu ndị a mee mkparịtaụka
N’ime ndụ, ndị mmadụ na-emekọrịta ihe kwa ụbọchị. A na-agwa ibe ha okwu, na-ekele, na-arịọ arịrịọ, ma na-ekpe ekpere. Iji mee ihe ndị a niile, a na-eji mkpụrụokwu dị iche iche. Mkpụrụokwu ndị a na-enyere aka ịkọwa mmetụta ma soro ndị ọzọ kparịta ụka nke ọma.
Nkọwa Mkpụrụokwu
Mkpụrụokwu bụ otu ụda ma ọ bụ karịa nke nwere ihe ọ pụtara ma nwee ike iguzo naanị ya.
Mkpụrụokwu bụ ihe e ji arụ ahịrịokwu. Ha na-enyere aka ikwu ihe a chere ma ọ bụ chọọ. Dịka ọmụmaatụ, “mmiri” bụ mkpụrụokwu, “ụlọ” bụ mkpụrụokwu, “eri” bụkwa mkpụrụokwu.
Nkọwa Mmekọrịta
Mmekọrịta bụ ụzọ ndị mmadụ si akpakọrịta ma ọ bụ na-emekọ ihe ọnụ.
Ọ bụ mgbe mmadụ abụọ ma ọ bụ karịa na-agwa ibe ha okwu, na-enyere ibe ha aka, ma ọ bụ na-eme ihe ọnụ. Mmekọrịta dị mkpa n’ezinụlọ, n’ụlọ akwụkwọ, na n’obodo. Ọ na-enyere aka ịghọta ibe anyị ma biri n’udo.
Mkpụrụokwu Ndị Metụtara Mmekọrịta Ndị Mmadụ
E nwere ọtụtụ mkpụrụokwu a na-eji eme mmekọrịta dị mma na ndị ọzọ. Mkpụrụokwu ndị a na-enyere aka igosi nkwanye ùgwù, ịhụnanya, na nlekọta.
Ekele
Ekele bụ mkpụrụokwu ma ọ bụ ahịrịokwu a na-eji agwa mmadụ “ndewo” ma ọ bụ “ka i mere”. Ịkele mmadụ na-egosi na a na-asọpụrụ ha ma na-eche banyere ha. Ọ na-enyere aka ịmalite mkparịtaụka ma wulite mmekọrịta.
Ụfọdụ ekele ndị a na-ahụkarị n’Igbo gụnyere:
- Ụtụtụ ọma: Good morning
- Ehihie ọma: Good afternoon
- Mgbede ọma: Good evening
- Ka ọ dị: Goodbye (until next time)
- Ndewo: Hello/Welcome (can be used any time)
- Kedu ka i mere?: How are you?
- Ọ dị mma: I am fine
Ekpere
Ekpere bụ mgbe a na-agwa Chineke okwu. A pụrụ ikpe ekpere iji kelee Chineke, rịọ ya ihe, ma ọ bụ kwupụta mmetụta. Ekpere na-enyere aka inwe mmekọrịta na Chineke ma na-eweta udo n’obi.
Ụfọdụ mkpụrụokwu ekpere dị mfe gụnyere:
- Daalụ Chineke: Thank you God
- Biko Chineke: Please God
- Chineke gozie: God bless
- Chineke nọnyere anyị: God be with us
Mkpụrụokwu Mmekọrịta Ndị Ọzọ
E nwere mkpụrụokwu ndị ọzọ dị mkpa a na-eji eme mmekọrịta kwa ụbọchị. Ha na-enyere aka igosi nkwanye ùgwù na ịdị mma.
Mkpụrụokwu ndị a gụnyere:
- Biko: Please
- Daalụ: Thank you
- Ndo: Sorry/Pity
- Eziokwu: Truth/Indeed
- Ee: Yes
- Mba: No
Nka Mkparịtaụka
Iji mkpụrụokwu ndị a eme mkparịtaụka pụtara iji ha agwa ndị mmadụ okwu n’ụzọ ziri ezi. Ọ na-enyere aka ka mkparịtaụka na ndị ọzọ na-aga nke ọma ma na-atọ ụtọ.
Lee ụfọdụ ọmụmaatụ mkparịtaụka e ji mkpụrụokwu ndị a mee:
Mkparịtaụka 1: Ekele na Ajụjụ
- Ada: Ụtụtụ ọma, Chike. Kedu ka i mere?
- Chike: Ụtụtụ ọma, Ada. Ọ dị mma, daalụ. Gịnị maka gị?
- Ada: M dịkwa mma.
Mkparịtaụka 2: Arịrịọ na Ekele
- Nne: Biko, nwa m, nyere m aka ibuli ihe a.
- Nwa: Ee, Nne.
- Nne: Daalụ, nwa m. Chineke gozie gị.
- Nwa: Daalụ Nne.
Mkparịtaụka 3: Mgbaghara
- Onye 1: Ndo, m mere gị ihe ọjọọ.
- Onye 2: Ọ dị mma.
Iji mkpụrụokwu ndị a eme mkparịtaụka na-eme ka mmekọrịta na ndị mmadụ na-aga nke ọma. Ọ na-enyere aka igosi na a bụ ụmụaka nwere nkwanye ùgwù na ịdị mma.


0 comments
Open the discussion when you need it. Comments stay collapsed until requested so the initial article remains light.