ARTICLE CONTENTSOn this page 5 sections
ìjíròrò: Ohun tí a fẹ́ràn tàbí kórira
Performance Objectives
By the end of the lesson, students should be able to:
- tọ́ka sí ìlànà fún ṣíṣe ìjíròrò;
- ṣe àgbékalẹ̀ ìjíròrò lórí ohun tí wọ́n fẹ́ràn;
- ṣe àgbékalẹ̀ ìjíròrò lórí ohun tí wọ́n kórira.
Nínú ẹ̀kọ́ yìí, a ó kọ́ nípa bí a ṣe ń ṣe ìjíròrò lórí àwọn ohun tí a fẹ́ràn àti àwọn ohun tí a kórira. Ìjíròrò túmọ̀ sí gbígbé ọ̀rọ̀ jọ láàárín ènìyàn méjì tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ. Ó ṣe pàtàkì láti mọ bí a ṣe ń sọ̀rọ̀ nípa àwọn nǹkan tí ó wù wá àti àwọn tí kò wù wá ní èdè Yorùbá.
Ìlànà Fún Ṣíṣe Ìjíròrò
Kí a tó bẹ̀rẹ̀ ìjíròrò, ó ní àwọn ìlànà kan tí ó yẹ kí a tẹ̀lé. Àwọn ìlànà wọ̀nyí máa ń jẹ́ kí ìjíròrò náà lọ déédéé àti láìsí ìdàrúdàpọ̀. Wọ́n tún jẹ́ kí gbogbo ẹni tí ó bá ń sọ̀rọ̀ ní àǹfààní láti sọ èrò rẹ̀.
Àwọn ìlànà fún ṣíṣe ìjíròrò ni:
- Ìkíni: Nígbà gbogbo, ó yẹ kí a kọ́kọ́ kí ẹni tí a fẹ́ bá sọ̀rọ̀. Èyí fi hàn pé a bọ̀wọ̀ fún un.
- Ìfihàn Kókó Ọ̀rọ̀: Lẹ́yìn ìkíni, sọ ohun tí o fẹ́ sọ̀rọ̀ lé lórí tàbí ohun tí o fẹ́ jíròrò.
- Gbígbọ́ Tí Ó Péye: Gbọ́ dáadáa sí ohun tí ẹlòmíràn ń sọ kí o tó dáhùn. Má ṣe dá a lẹ́nu.
- Sísọ Èrò Rẹ: Sọ èrò rẹ nípa kókó ọ̀rọ̀ náà ní títọ́ àti ní pípé.
- Ìbéèrè àti Ìdáhùn: Béèrè ìbéèrè tí ó bá kókó ọ̀rọ̀ mu, kí o sì dáhùn àwọn ìbéèrè tí wọ́n bá béèrè lọ́wọ́ rẹ.
- Ìparí Ìjíròrò: Parí ìjíròrò náà pẹ̀lú ọ̀rọ̀ ìdúpẹ́ tàbí ìdágbére.
Ṣíṣe Àgbékalẹ̀ Ìjíròrò Lórí Ohun Tí A Fẹ́ràn
Nígbà tí a bá fẹ́ sọ̀rọ̀ nípa ohun tí a fẹ́ràn, a máa ń lo àwọn gbólóhùn kan láti fi hàn pé nǹkan náà wù wá. Ó ṣe pàtàkì láti mọ bí a ṣe ń lo àwọn gbólóhùn wọ̀nyí dáadáa.
Àwọn Gbólóhùn Tí A Lè Lò Fún Ohun Tí A Fẹ́ràn:
- Mo fẹ́ràn…: Èyí túmọ̀ sí “I like…” tàbí “I love…”.
- Ó wù mí láti…: Èyí túmọ̀ sí “I would like to…” tàbí “I desire to…”.
- Ayọ̀ mi ni…: Èyí túmọ̀ sí “My joy is…” tàbí “I enjoy…”.
- Mo gbádùn…: Èyí túmọ̀ sí “I enjoy…”.
- Ó dára fún mi…: Èyí túmọ̀ sí “It is good for me…” tàbí “I prefer…”.
Àpẹẹrẹ Ìjíròrò Lórí Ohun Tí A Fẹ́ràn:
Jẹ́ ká wo àpẹẹrẹ ìjíròrò láàárín Àìná àti Dúpẹ́ nípa ohun tí wọ́n fẹ́ràn.
Àìná: Ẹ káàárọ̀, Dúpẹ́. Báwo ni o ṣe jí?
Dúpẹ́: Ẹ káàárọ̀, Àìná. Mo jí dáadáa. Ìwọ náà?
Àìná: Mo jí dáadáa pẹ̀lú. Kí ni o fẹ́ràn jù láti ṣe ní àkókò ìsinmi rẹ?
Dúpẹ́: Mo fẹ́ràn láti ka ìwé ìtàn jù lọ. Ó wù mí láti ka ìwé nípa àwọn akọni Yorùbá.
Àìná: Ó dára gan-an! Èmi náà mo gbádùn kíkà, ṣùgbọ́n mo fẹ́ràn láti wo eré tẹlifíṣọ̀n jù. Ayọ̀ mi ni láti wo eré àwọn ọmọdé.
Dúpẹ́: Òótọ́ ni. Eré tẹlifíṣọ̀n náà dára. Ṣé o fẹ́ràn láti jẹ oúnjẹ kan pàtó?
Àìná: Bẹ́ẹ̀ ni. Mo fẹ́ràn láti jẹ iṣu àti ẹran. Ó dára fún mi.
Dúpẹ́: Ó dára. Èmi náà mo fẹ́ràn láti jẹ iṣu, ṣùgbọ́n mo tún fẹ́ràn láti jẹ ẹ̀wà.
Àìná: Ó dára. Ó yẹ kí a lọ ka ìwé papọ̀ nígbà mìíràn.
Dúpẹ́: Ó dára bẹ́ẹ̀. Ó di àkókò mìíràn.
Àìná: Ó di àkókò. O dabọ̀.
Dúpẹ́: O dabọ̀.
Ṣíṣe Àgbékalẹ̀ Ìjíròrò Lórí Ohun Tí A Kórira
Nígbà tí a bá fẹ́ sọ̀rọ̀ nípa ohun tí a kórira, a máa ń lo àwọn gbólóhùn kan láti fi hàn pé nǹkan náà kò wù wá rárá. Ó ṣe pàtàkì láti mọ bí a ṣe ń lo àwọn gbólóhùn wọ̀nyí dáadáa.
Àwọn Gbólóhùn Tí A Lè Lò Fún Ohun Tí A Kórira:
- Mo kórira…: Èyí túmọ̀ sí “I hate…” tàbí “I dislike…”.
- Kò wù mí láti…: Èyí túmọ̀ sí “I do not want to…” tàbí “I do not desire to…”.
- Kò dára fún mi…: Èyí túmọ̀ sí “It is not good for me…” tàbí “I do not prefer…”.
- Kò gbádùn mi…: Èyí túmọ̀ sí “I do not enjoy…”.
- Kò tẹ́ mi lọ́rùn…: Èyí túmọ̀ sí “It does not satisfy me…”.
Àpẹẹrẹ Ìjíròrò Lórí Ohun Tí A Kórira:
Jẹ́ ká wo àpẹẹrẹ ìjíròrò láàárín Ọlá àti Kúnlé nípa ohun tí wọ́n kórira.
Ọlá: Kúnlé, báwo ni?
Kúnlé: Mo wà dáadáa, Ọlá. Ìwọ náà?
Ọlá: Mo wà dáadáa. Kí ni ohun kan tí o kórira jù láti ṣe?
Kúnlé: Mo kórira láti gbá ilẹ̀. Kò wù mí láti gbá ilẹ̀ rárá.
Ọlá: Òótọ́ ni. Ṣùgbọ́n ó ṣe pàtàkì láti jẹ́ kí àyíká wa mọ́. Èmi náà mo kórira láti fọ aṣọ. Kò gbádùn mi rárá.
Kúnlé: Mo gbọ́. Ṣé o kórira oúnjẹ kan pàtó?
Ọlá: Bẹ́ẹ̀ ni. Mo kórira láti jẹ òkà àti ilá. Kò tẹ́ mi lọ́rùn.
Kúnlé: Ó yà mí lẹ́nu! Èmi fẹ́ràn òkà àti ilá. Ṣùgbọ́n mo kórira láti jẹ àmàlà àti gbẹ̀gìrì. Kò dára fún mi.
Ọlá: Ó dára. Ó yẹ kí a máa ṣe àwọn iṣẹ́ ilé wa, bó tilẹ̀ jẹ́ pé a kò fẹ́ràn wọn.
Kúnlé: Òótọ́ ni. Ó di àkókò mìíràn.
Ọlá: Ó di àkókò. O dabọ̀.
Kúnlé: O dabọ̀.


0 comments
Open the discussion when you need it. Comments stay collapsed until requested so the initial article remains light.