Oríkì, Àgbékalẹ̀ àti Kíkọ Lẹ́tà Gbẹ̀fẹ́ for JSS 1

Àròkọ – Lẹ́tà Gbẹ̀fẹ́

Performance Objectives

By the end of the lesson, students should be able to:

1. ṣàlàyé ohun tí lẹ́tà gbẹ̀fẹ́ jẹ́;
2. sọ̀rọ̀ lórí ìlapa èrò fún lẹ́tà gbẹ̀fẹ́;
3. dárúkọ àwọn tí a le kọ lẹ́tà gbẹ̀fẹ́ sí;
4. kọ lẹ́tà gbẹ̀fẹ́ tó múná dóko.

Kí Ni Lẹ́tà Gbẹ̀fẹ́? (What is an Informal Letter?)

Lẹ́tà gbẹ̀fẹ́ jẹ́ irú àròkọ kan tí a máa ń kọ sí àwọn ẹni tí a mọ̀ dáadáa tàbí tí a jẹ́ ọ̀rẹ́ pẹ̀lú wọn.

An informal letter is a type of composition written to people one knows very well or is friends with. These letters are usually personal and friendly in tone. They are different from formal letters, which are written for official purposes and follow a stricter format.

Ìlàpa Èrò fún Lẹ́tà Gbẹ̀fẹ́ (Purpose of Informal Letters)

A máa ń kọ lẹ́tà gbẹ̀fẹ́ fún oríṣiríṣi ìdí. Àwọn ìdí wọ̀nyí ni:

1. Láti fi ìròyìn ránṣẹ́ sí ara ẹni (To share news with each other).
2. Láti béèrè ìbéèrè tàbí láti fúnni ní ìdáhùn (To ask questions or to provide answers).
3. Láti pèé síbi ayẹyẹ tàbí ìpàdé kan (To invite someone to a celebration or meeting).
4. Láti fi ọkàn ìbànújẹ́ hàn tàbí láti tu ni nínú (To express sadness or to console someone).
5. Láti fi ọkàn ìkíyèsí hàn sí ara ẹni (To show care and concern for each other).
6. Láti fi ọpẹ́ tàbí ìkíni hàn (To express gratitude or greetings).

The main purpose of an informal letter is to maintain communication and strengthen relationships with close ones. It allows people to share personal thoughts, feelings, and updates in a relaxed manner, fostering connection and understanding.

Àwọn Tí A Lè Kọ Lẹ́tà Gbẹ̀fẹ́ Sí (Recipients of Informal Letters)

Nítorí pé lẹ́tà gbẹ̀fẹ́ jẹ́ lẹ́tà ti ara ẹni, a máa ń kọ ọ́ sí àwọn tí a bá ní àjọṣe tímọ́tímọ́ pẹ̀lú wọn. Àwọn wọ̀nyí ni:

1. Àwọn òbí (Parents): Bàbá, Ìyá.
2. Àwọn ará ilé (Family members): Ẹ̀gbọ́n, Àbúrò, Ìyá àgbà, Bàbá àgbà, Àbúrò bàbá, Àbúrò ìyá, Ẹ̀gbọ́n bàbá, Ẹ̀gbọ́n ìyá.
3. Àwọn ọ̀rẹ́ (Friends).
4. Àwọn olùkọ́ tí a bá ti mọ̀ dáadáa (Teachers one knows well).
5. Àwọn aládùúgbò tí a bá ti súnmọ́ (Close neighbours).

These are people with whom one shares a personal connection, making the informal tone of the letter appropriate. The relationship allows for a more casual and heartfelt exchange of information and feelings.

Àgbékalẹ̀ Lẹ́tà Gbẹ̀fẹ́ (Structure of an Informal Letter)

Lẹ́tà gbẹ̀fẹ́ ní àwọn apá kan pàtó tí ó gbọ́dọ̀ wà nínú rẹ̀. Mímọ àwọn apá wọ̀nyí yóò ràn ọ́ lọ́wọ́ láti kọ lẹ́tà tó múná dóko. Àwọn apá wọ̀nyí ni:

1. Adírẹ́sì Olùkọ̀wé (Writer’s Address): Èyí ni adírẹ́sì àti ìlú olùkọ̀wé. A máa ń kọ ọ́ sí apá ọ̀tún òkè ìwé. Adírẹ́sì náà gbọ́dọ̀ jẹ́ pípé, ó sì gbọ́dọ̀ ní nọ́ńbà ilé, orúkọ òpópónà, ìlú, àti ìpínlẹ̀.
2. Ọjọ́ (Date): Lẹ́yìn adírẹ́sì olùkọ̀wé, a máa ń kọ ọjọ́ tí a kọ lẹ́tà náà sílẹ̀. Èyí náà wà ní apá ọ̀tún. Ọjọ́ gbọ́dọ̀ jẹ́ pípé, pẹ̀lú oṣù, ọjọ́, àti ọdún.
3. Ìkíni (Salutation): Èyí ni ọ̀nà tí a fi ń kí ẹni tí a ń kọ lẹ́tà sí. Nítorí pé lẹ́tà gbẹ̀fẹ́ ni, a lè lo àwọn ọ̀rọ̀ bíi:
   1. “Ọ̀wọ́n Bàbá mi,” (My Dear Father,)
   2. “Ọ̀wọ́n Ìyá mi,” (My Dear Mother,)
   3. “Ọ̀wọ́n Ọ̀rẹ́ mi, Dúpẹ́,” (My Dear Friend, Dupe,)
   4. “Ẹ̀gbọ́n mi, Táyé,” (My Elder Sibling, Taye,)

   A máa ń kọ ìkíni sí apá òsì ìwé, lẹ́yìn tí a bá ti kọ ọjọ́ tán. Ìkíni gbọ́dọ̀ bá àjọṣe tí ó wà láàárín olùkọ̀wé àti ẹni tí a ń kọ lẹ́tà sí mu.

4. Ìbẹ̀rẹ̀ Lẹ́tà (Introduction): Níhìn-ín ni a ti máa ń bẹ̀rẹ̀ sí í kí ẹni tí a ń kọ lẹ́tà sí, a sì máa ń béèrè nípa àlàáfíà rẹ̀. Àwọn ọ̀rọ̀ bíi:
   1. “Mo nírètí pé o wà ní àlàáfíà.” (I hope you are well.)
   2. “Báwo ni ìgbésí ayé ṣe ń lọ?” (How is life going?)
   3. “Mo gbàdúrà pé o wà ní àlàáfíà pẹ̀lú gbogbo àwọn ará ilé.” (I pray you are well with all family members.)

   A máa ń kọ ìbẹ̀rẹ̀ lẹ́tà sí apá òsì, lẹ́yìn ìkíni. Apá yìí máa ń jẹ́ ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rọ̀ tí ó máa ń mú kí lẹ́tà náà rọrùn láti kà.

5. Àárín Lẹ́tà / Àkóónú Lẹ́tà (Body of the Letter): Èyí ni apá pàtàkì jù lọ nínú lẹ́tà. Níhìn-ín ni a ti máa ń sọ gbogbo ohun tí a fẹ́ sọ fún ẹni tí a ń kọ lẹ́tà sí. A lè pín apá yìí sí oríṣiríṣi ìpín kékeré (paragraphs) láti jẹ́ kí lẹ́tà náà rọrùn láti kà. Kí àkóónú lẹ́tà náà jẹ́ èyí tí ó yé ni, tí ó sì tọ́ sí ẹni tí a ń kọ lẹ́tà sí.
6. Ìparí Lẹ́tà (Conclusion): Lẹ́yìn tí a bá ti sọ gbogbo ohun tí a fẹ́ sọ tán, a máa ń parí lẹ́tà náà pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ ìparí bíi:
   1. “Mo nírètí láti gbọ́ láti ọ̀dọ̀ rẹ láìpẹ́.” (I hope to hear from you soon.)
   2. “Fi ìkíni mi ránṣẹ́ sí gbogbo àwọn ará ilé.” (Send my greetings to all family members.)
   3. “Ẹ kú iṣẹ́.” (Well done.)

   Apá yìí máa ń jẹ́ ìparí ọ̀rọ̀ tí ó máa ń fi hàn pé a ti parí ohun tí a fẹ́ sọ.

7. Ìkíni Ìparí (Closing Salutation): Èyí ni ọ̀nà tí a fi ń fi lẹ́tà náà sílẹ̀. A máa ń kọ ọ́ sí apá ọ̀tún ìwé, lẹ́yìn ìparí lẹ́tà. Àwọn ọ̀rọ̀ bíi:
   1. “Ọmọ rẹ,” (Your child,)
   2. “Ọ̀rẹ́ rẹ,” (Your friend,)
   3. “Tìrẹ ní tòótọ́,” (Yours sincerely,)

   Ìkíni ìparí gbọ́dọ̀ bá àjọṣe tí ó wà láàárín olùkọ̀wé àti ẹni tí a ń kọ lẹ́tà sí mu.

8. Orúkọ Olùkọ̀wé (Writer’s Name): Lẹ́yìn ìkíni ìparí, a máa ń kọ orúkọ olùkọ̀wé sílẹ̀. Orúkọ pípé ni a máa ń kọ sílẹ̀.

The diagram below shows the layout of an informal letter, highlighting each part.

Kíkọ Lẹ́tà Gbẹ̀fẹ́ Tó Múná Dóko (Writing an Effective Informal Letter)

Láti kọ lẹ́tà gbẹ̀fẹ́ tó múná dóko, o gbọ́dọ̀ tẹ̀lé àwọn ìlànà tí a ti sọ lókè yìí. Ìwọ yóò tún gbọ́dọ̀ ríi dájú pé ọ̀rọ̀ rẹ yé ni, ó sì tọ́ sí ẹni tí o ń kọ lẹ́tà sí. Kí o lo èdè tí ó rọrùn, tí kò sì ní àwọn ọ̀rọ̀ tí ó le. Ẹ jẹ́ kí a wo àpẹẹrẹ lẹ́tà gbẹ̀fẹ́ kan.

Àpẹẹrẹ Lẹ́tà Gbẹ̀fẹ́ (Example of an Informal Letter)

Ní àpẹẹrẹ yìí, akẹ́kọ̀ọ́ kan ń kọ lẹ́tà sí bàbá rẹ̀ láti ṣàlàyé àwọn ìṣòro tí òun ń dojú kọ ní ilé-ẹ̀kọ́.

No. 15, Òpópónà Ìṣẹ̀ṣe,
Ìlú Ìbàdàn,
Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́.

Oṣù Kẹwàá 26, 2024.

Ọ̀wọ́n Bàbá mi,

Mo nírètí pé o wà ní àlàáfíà pẹ̀lú gbogbo àwọn ará ilé. Mo tún nírètí pé iṣẹ́ ń lọ dáadáa níbẹ̀.

Bàbá, mo kọ lẹ́tà yìí láti fi àwọn ìṣòro kan tí mo ń dojú kọ ní ilé-ẹ̀kọ́ sí ọ lọ́kàn. Láti ìgbà tí mo ti bẹ̀rẹ̀ JSS1, àwọn nǹkan kan ti ń ṣòro fún mi. Àkọ́kọ́, àwọn ìwé kíkà mi kò pé. Àwọn ìwé kan wà tí mo nílò tí mi ò tíì rà. Èyí mú kí ó ṣòro fún mi láti tẹ̀lé àwọn olùkọ́ nígbà tí wọ́n bá ń kọ́ni.

Èkejì, àwọn ọmọ ilé-ìwé kan wà tí wọ́n máa ń yọ mí lẹ́nu. Wọ́n máa ń gba oúnjẹ mi àti àwọn ohun èlò ilé-ẹ̀kọ́ mi. Mo ti gbìyànjú láti sọ fún olùkọ́, ṣùgbọ́n wọ́n kò tíì dáwọ́ dúró. Èyí mú kí n máa bẹ̀rù láti lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ nígbà mìíràn.

Bàbá, mo tún nílò àwọn ohun èlò ilé-ẹ̀kọ́ mìíràn bíi ìwé àti pẹ́ńsù. Àwọn tí mo ní ti parí. Mo mọ̀ pé o máa ń ṣiṣẹ́ takuntakun, ṣùgbọ́n mo bẹ̀ ọ́ láti ràn mí lọ́wọ́ pẹ̀lú àwọn ìṣòro wọ̀nyí kí n lè kẹ́kọ̀ọ́ dáadáa.

Mo nírètí pé o yóò lè ràn mí lọ́wọ́. Fi ìkíni mi ránṣẹ́ sí Ìyá àti àwọn ará ilé gbogbo.

Ọmọ rẹ,
Àlàbí Àkàndé.