ARTICLE CONTENTSOn this page 11 sections
Ginin Jumla
Performance Objectives
By the end of the lesson, students should be able to:
- gina jumla mai kalmomi biyu zuwa uku;
- rubuta jimloli masu sauti iri ɗaya;
- karanta jumloli masu kalmomi biyu zuwa uku;
- rubuta jimloli masu kalmomi biyu zuwa uku.
- gina jumla mai kalmomi uku zuwa huɗu;
- karanta jumloli masu kalmomi uku zuwa huɗu;
- rubuta jimloli masu kalmomi uku zuwa huɗu.
Menene Jumla? (What is a Sentence?)
Jumla ita ce tarin kalmomi da suke ba da cikakken bayani ko ma’ana.
A sentence is a group of words that gives a complete thought or meaning. It tells us something clearly.
For example, when someone says “Musa ya ci,” you understand that Musa ate something. This is a complete thought.
Ginin Jumloli Masu Kalmomi Biyu Zuwa Uku (Building 2-3 Word Sentences)
Jumloli masu kalmomi biyu ko uku suna da sauƙin ginawa. Suna gaya mana wani abu game da wani mutum ko abu da abin da yake yi.
Sentences with two or three words are easy to build. They tell us something about a person or thing and what they are doing.
Yadda Ake Gina Jumla Mai Kalmomi Biyu (How to Build a Two-Word Sentence)
Don gina jumla mai kalmomi biyu, muna buƙatar suna (sunan mutum ko abu) da kuma aiki (abin da aka yi).
To build a two-word sentence, we need a noun (name of a person or thing) and a verb (what was done).
Misalai na jumloli masu kalmomi biyu sun haɗa da:
- Musa ya ci. (Musa ate.)
- Aisha ta sha. (Aisha drank.)
- Kifi yana iyo. (Fish is swimming.)
- Yaro ya gudu. (Boy ran.)
- Kare ya zauna. (Dog sat.)
Yadda Ake Gina Jumla Mai Kalmomi Uku (How to Build a Three-Word Sentence)
Don gina jumla mai kalmomi uku, za mu iya ƙara wata kalma don ba da ƙarin bayani. Wannan kalmar na iya zama wani suna ko wani bayani game da aikin.
To build a three-word sentence, we can add another word to give more information. This word can be another noun or more detail about the action.
Misalai na jumloli masu kalmomi uku sun haɗa da:
- Musa ya ci abinci. (Musa ate food.)
- Aisha ta sha ruwa. (Aisha drank water.)
- Yaro ya gudu da sauri. (Boy ran fast.)
- Malami ya rubuta. (Teacher wrote.)
- Tsuntsu ya tashi sama. (Bird flew up.)

Karanta Jumloli Masu Kalmomi Biyu Zuwa Uku (Reading 2-3 Word Sentences)
Karanta jumloli yana taimaka mana mu fahimci abin da aka rubuta. Yana da muhimmanci a karanta kowace kalma a hankali kuma a haɗa su wuri ɗaya don samun cikakkiyar ma’ana.
Reading sentences helps us understand what is written. It is important to read each word carefully and put them together to get the full meaning.
A karanta jumloli masu zuwa a hankali:
- Musa ya ci.
- Aisha ta sha.
- Kifi yana iyo.
- Yaro ya gudu.
- Kare ya zauna.
- Musa ya ci abinci.
- Aisha ta sha ruwa.
- Yaro ya gudu da sauri.
- Malami ya rubuta.
- Tsuntsu ya tashi sama.
Rubuta Jumloli Masu Kalmomi Biyu Zuwa Uku (Writing 2-3 Word Sentences)
Rubuta jumloli yana taimaka mana mu bayyana tunaninmu a rubuce. Lokacin rubutawa, a tabbatar an fara da babban harafi kuma an sa aya a ƙarshen jumlar.
Writing sentences helps us express our thoughts in writing. When writing, make sure to start with a capital letter and put a full stop at the end of the sentence.
A rubuta jumloli masu zuwa a cikin littafin rubutu:
- Mace ta tashi.
- Ruwa ya zuba.
- Mota ta tsaya.
- Littafi ya faɗi.
- Yara suna wasa.
A rubuta wasu jumloli masu sauti iri ɗaya, kamar:
- Kifi yana iyo. (Fish is swimming.)
- Kare yana gudu. (Dog is running.)
- Musa yana karatu. (Musa is reading.)
Waɗannan jumlolin suna da sauƙin karantawa da rubutawa saboda kalmominsu suna da sauti bayyananne kuma suna bin tsari mai sauƙi.
Tantance Jumloli Masu Kalmomi Biyu Zuwa Uku (Identifying 2-3 Word Sentences)
Don tantance jumla, a duba ko tarin kalmomin yana ba da cikakkiyar ma’ana. Idan ya ba da cikakkiyar ma’ana, to jumla ce.
To identify a sentence, check if the group of words gives a complete meaning. If it gives a complete meaning, then it is a sentence.
A tantance waɗanne ne jumloli daga cikin waɗannan:
- Musa ya ci.
- Aisha.
- Kifi yana iyo.
- Yaro ya gudu da sauri.
- Littafi.
Jumloli ne: Musa ya ci, Kifi yana iyo, Yaro ya gudu da sauri. Ba jumloli ba ne: Aisha, Littafi, saboda ba su ba da cikakkiyar ma’ana ba.
Ginin Jumloli Masu Kalmomi Uku Zuwa Huɗu (Building 3-4 Word Sentences)
Yanzu za mu gina jumloli masu ɗan tsayi, waɗanda suke da kalmomi uku ko huɗu. Waɗannan jumlolin suna ba da ƙarin bayani kuma suna sa labarin ya fi bayyana.
Now we will build slightly longer sentences, which have three or four words. These sentences give more information and make the story clearer.
Yadda Ake Gina Jumla Mai Kalmomi Uku (How to Build a Three-Word Sentence)
Mun riga mun ga misalai na jumloli masu kalmomi uku a baya. Suna iya zama suna + aiki + abu, ko suna + aiki + wuri.
We have already seen examples of three-word sentences earlier. They can be noun + verb + object, or noun + verb + place.
Misalai sun haɗa da:
- Musa ya ci abinci. (Musa ate food.)
- Aisha ta sha ruwa. (Aisha drank water.)
- Kare ya zauna ƙasa. (Dog sat down.)
Yadda Ake Gina Jumla Mai Kalmomi Huɗu (How to Build a Four-Word Sentence)
Don gina jumla mai kalmomi huɗu, za mu iya ƙara wata kalma don ba da ƙarin bayani game da aikin, wurin, ko lokacin da aka yi aikin.
To build a four-word sentence, we can add another word to give more information about the action, place, or time the action was done.
Misalai na jumloli masu kalmomi huɗu sun haɗa da:
- Musa ya ci abinci da yamma. (Musa ate food in the evening.)
- Aisha ta sha ruwa mai sanyi. (Aisha drank cold water.)
- Kifi yana iyo a cikin ruwa. (Fish is swimming in the water.)
- Yaro ya gudu da sauri a fili. (Boy ran fast in the field.)
- Malami ya rubuta a kan allo. (Teacher wrote on the board.)

Karanta Jumloli Masu Kalmomi Uku Zuwa Huɗu (Reading 3-4 Word Sentences)
Yanzu za mu karanta jumloli masu kalmomi uku zuwa huɗu. A tuna a karanta kowace kalma a hankali kuma a haɗa su don fahimtar cikakkiyar ma’ana.
Now we will read sentences with three to four words. Remember to read each word carefully and put them together to understand the full meaning.
A karanta jumloli masu zuwa:
- Musa ya ci abinci.
- Aisha ta sha ruwa.
- Kare ya zauna a ƙasa.
- Yaro ya gudu da sauri.
- Malami ya rubuta a allo.
- Musa ya ci abinci da yamma.
- Aisha ta sha ruwa mai sanyi.
- Kifi yana iyo a cikin ruwa.
- Yaro ya gudu da sauri a fili.
- Malami ya rubuta a kan allo.
Rubuta Jumloli Masu Kalmomi Uku Zuwa Huɗu (Writing 3-4 Word Sentences)
A rubuta jumloli masu kalmomi uku zuwa huɗu a cikin littafin rubutu. A tuna da fara da babban harafi da kuma sa aya a ƙarshen jumlar.
Write sentences with three to four words in your exercise book. Remember to start with a capital letter and put a full stop at the end of the sentence.
A rubuta jumloli masu zuwa:
- Mace ta tashi tsaye.
- Ruwa ya zuba a ƙasa.
- Mota ta tsaya a hanya.
- Littafi ya faɗi ƙasa.
- Yara suna wasa a fili.
- Malami ya koyar da Hausa.
- Yara suna karatu a aji.
- Kifi yana iyo a tafki.
- Musa ya sha madara mai zafi.
- Aisha ta rubuta wasiƙa.
Tantance Jumloli Masu Kalmomi Uku Zuwa Huɗu (Identifying 3-4 Word Sentences)
A tantance waɗanne ne jumloli daga cikin waɗannan tarin kalmomi. A tuna cewa jumla tana ba da cikakkiyar ma’ana.
Identify which of these groups of words are sentences. Remember that a sentence gives a complete meaning.
A tantance jumloli:
- Musa ya ci abinci da yamma.
- Aisha ta sha.
- Kifi yana iyo a cikin ruwa.
- Yaro ya gudu.
- Malami ya rubuta a kan allo.
Jumloli ne: Musa ya ci abinci da yamma, Kifi yana iyo a cikin ruwa, Malami ya rubuta a kan allo. Ba jumloli ba ne: Aisha ta sha, Yaro ya gudu, saboda sun fi gajarta kuma ba su cika buƙatar kalmomi uku zuwa huɗu ba a wannan sashe.





0 comments
Open the discussion when you need it. Comments stay collapsed until requested so the initial article remains light.